Impressie informatiebijeenkomst Aardgasvrij Hengstdal 25 juni 2019

Update

De informatiebijeenkomst over Aardgasvrij Hengstdal bestond uit 2 delen: het 1e deel was bedoeld voor wijkbewoners die nog niet eerder betrokken waren bij het proces om te komen tot een aardgasvrije wijk. Hier kwamen zo’n 30 mensen op af, voor een groot deel particuliere huiseigenaren. De gemeentelijke projectleider, Erik Maessen, trapte de bijeenkomst af. Hij gaf een presentatie over de aanleiding van aardgasvrije wijken, waarom nu juist in Hengstdal gestart is met het proces en wat de gemeente allemaal doet in de warmtetransitie.

Door Mark Wolf van het adviesbureau Greenvis werd een presentatie gegeven over de verschillende mogelijkheden voor verwarming van woningen zonder aardgas in zijn algemeenheid. Hierbij ging hij in op de stand van zaken van de verschillende technieken en het onderscheid tussen collectieve en individuele systemen. Ook gaf hij, aan de hand van een aantal voorbeelden, een toelichting op het verschil tussen hoge temperatuur en lage temperatuur systemen.

Duidelijk werd dat er nog veel onzeker is, bijvoorbeeld over hoe alles betaald moet worden en wat technisch kan. En ook dat het voor huiseigenaren niet nodig is om morgen al aan de slag te gaan. Maar dat tijd nodig is om goed uit te zoeken hoe Hengstdal aardgasvrij kan worden. Om samen een wijkwarmteplan op te stellen en Hengstdal aardgasvrij te maken. 

Wijkwarmteplan

Het 2e deel van de bijeenkomst was met name bedoeld voor wijkbewoners die al waren aangehaakt bij Aardgasvrij Hengstdal. Bij deze helft van bijeenkomst waren zo’n 50 mensen aanwezig.
Dit deel van de avond werd afgetrapt door Wethouder Tiemens. Zij gaf een toelichting op de achtergronden van de aardgasvrij plannen en het belang dat vanuit het bestuur van de stad wordt gehecht aan de energietransitie.
Verder ging ze in gesprek met de zaal en beantwoordde ze vragen over de energietransitie. Veel vragen gingen over nut en noodzaak.
Na de opening van de wethouder kregen de aanwezigen uitleg over het opstellen van het wijkwarmteplan waar de projectgroep Aardgasvrij Hengstdal al enige tijd aan werkt. In dit plan komt te staan hoe de wijk in elkaar zit en welke alternatieven voor aardgas hier mogelijk zijn. Ook staat er straks in hoe Hengstdal stappen kan zetten op weg naar een aardgasvrije wijk. De gemeenteraad stelt uiteindelijk dit wijkwarmteplan vast. Het vormt vanaf dan de basis voor de overgang naar een aardgasvrije wijk in 2035, die steeds geüpdatet zal worden. Verderop leest u meer over de planning.

Samenwerken in de wijk

Om een goed en door de wijk gedragen wijkwarmteplan te kunnen maken, werkt de gemeente intensief samen met alle belanghebbenden, zoals bewoners, de woningcorporaties, de netbeheerder en ondernemers. In de projectorganisatie Aardgasvrij Hengstdal zijn bewoners actief. In deze projectgroep zijn bijvoorbeeld al verschillende onderzoeken naar mogelijke warmteoplossingen behandeld. En wordt ook nagedacht over de invulling van een uitvoeringsplan. 

Alternatieven voor aardgas 

Tijdens deze en eerdere wijkbijeenkomsten was er veel vraag naar wat er voor aardgas in de plaats kan komen om huizen, water en eten te verwarmen. Mark Wolf van adviesbureau Greenvis beantwoordde hier een aantal vragen. Zowel hoge temperatuur- als lage temperatuursystemen en collectieve en individuele systemen zijn de revue gepasseerd. Zoals een all-electric systeem, waarbij de woning wordt verwarmd met een warmtepomp. Of een warmtenet, waarbij de woningen worden aangesloten op een collectief systeem dat warm water aflevert aan de woningen. 

Planning 

Tenslotte kwam de planning aan de orde. Die ziet er als volgt uit:

  • Na de zomer:    wijkanalyse en kansrijke alternatieven gereed
  • Najaar 2019:    concept-wijkwarmteplan / informatiebijeenkomst
  • Eerste kwartaal 2020:    start formele inspraak wijkwarmteplan  
  • Tweede kwartaal 2020:    vaststellen wijkwarmteplan gemeenteraad

Vragen en antwoorden tijdens de presentaties

  1. Is Groningen de hoofdmotivatie om van het aardgas af te gaan?
    Nee, maar wel één van de belangrijke redenen. Andere belangrijke redenen zijn onder andere de noodzaak om de uitstoot van CO2 terug te dringen en niet afhankelijk willen worden van Russisch gas.
  2. Hoe is de weg naar alternatieven voor aardgas?
    We gaan wijk voor wijk aan de slag. Voor iedere wijk maken we een wijkwarmteplan waarin we kijken hoe de wijk in elkaar steekt; welke alternatieven er zijn; en welke stappen we (verantwoord) kunnen nemen. Uiteindelijk moet dit er voor zorgen dat er in 2035 voldoende alternatieve warmtebronnen beschikbaar zijn voor heel Hengstdal.
  3. Wat houdt toekomstbestendig in?
    Nijmegen wil een energie neutrale stad worden. Niet meer energie gebruiken dan we duurzaam kunnen opwekken.
  4. Is het bespreekbaar voor de gemeente om aardgasarm te worden?
    Nee, de rijksoverheid heeft bepaald dat Nederland in 2050 aardgasvrij verwarmd moet worden
  5. Geldt aardgasvrij ook voor huurders?
    Ja, uiteraard
  6. Waarom wordt aardwarmte niet genoemd?
    Het is wel genoemd, maar we noemen dit vaak ‘Geothermie’ of ‘Warmte-Koude Opslag’
  7. Als iedereen toch van het gas af moet. Waar hebben we het dan over?
    Dat niemand nog gebruik kan maken van aardgas voor koken en/of verwarming van hun woning.
  8. Heeft iedereen in de projectgroep hetzelfde tempo?
    Ja. In de projectgroep trekken we samen op. Dit betekent niet dat iedereen op hetzelfde moment dezelfde maatregelen neemt, maar we doorlopen samen dezelfde stappen in het proces.
  9. Als de woningbouwvereniging zelf warmtenet aanlegt, wat kun je dan als individuele bewoner doen?
    Terecht punt: als sommigen van ons hun eigen oplossingen kiezen vervalt wellicht het draagvlak voor ‘grotere collectieve oplossingen’. Daarom nemen we dit soort beslissingen samen in een projectgroep zodat we beter de impact van deze keuzes kunnen overzien en slimme keuzes kunnen maken.
  10. Wat gebeurt er nog meer om CO2 terug te dringen?
    Zoals gezegd wil Nijmegen energieneutraal worden. Aardgasvrij is daar slechts één onderdeel van. Circulariteit is bijvoorbeeld een ander belangrijk speerpunt.
  11. Worden bedrijven niet aangepakt?
    Jawel. Ons streven is om héél Nijmegen energieneutraal te maken. Een aantal grootverbruikers is al aangeschreven dat ze binnenkort van het gas af moeten
  12. Waarom geen biogas?
    Biogas is een optie. Alleen is het lastig om voldoende biogas te produceren in de regio.
  13. Is het geen idee dat de gemeente een energiebedrijf start?
    Dat is een optie die we op dit moment aan het onderzoeken zijn.
  14. Hoe zit het met elektriciteitsopwekking?
    Ook dat wordt onderzocht; hoe we het beste onze stroom in de toekomst kunnen opwekken.
  15. Is er al een planning?
    Wanner de gaskraan precies dicht gaat? Voor Hengstdal uiterlijk 2035
    Voor het wijkwermateploan? Dit verwachten we begin 2020 klaar te hebben.
  16. Wat valt er nog te onderzoeken als het Wijkwarmteplan en uitvoeringsplan er al liggen?
    Heel veel, omdat de ontwikkelingen niet stil staan. Het wijkwarmteplan wordt daarom een dynamisch document dat met de kennis van dat moment zo goed mogelijk keuzes maakt.
  17. Gas is altijd een nutsvoorziening geweest. Waarom nu individueel oplossen?
    Er is nog geen keuze gemaakt of zaken individueel of collectief opgelost gaan worden.
    Daarvoor hebben we graag het gesprek met u en wordt bijvoorbeeld ook de wenselijkheid van een gemeentelijk energiebedrijf onderzocht.

Ideeën en suggesties

  1. Kunnen we voor onze woningen uit 1900 – 19-15 met een isolatiedeskundige in gesprek hoe we deze woningen (hoge planfonds/houten vloeren) kunnen voorbereiden qua isolatie en toekomstige verwarmingssystemen?
    Uiteraard. Een goede eerste stap is dan contact opnemen met het (gemeentelijk) loket Duurzaamwonenplus (duurzaamwonenplus.nl). Zij kunnen u verder helpen.
  2. Kunnen we (Berg en Daalseweg 6522) meeliften met Montessori ontwikkeling?
    Dit betreft een collectieve inkoop actie die gestart is door Duurzaam Hengstdal. Met deze vraag kunt u het beste contact opnemen met ‘Duurzaam Hengstdal’. Zij kunnen u verder helpen (duurzaamhengstdal@gmail.com).
  3. Graag hulp bij het verduurzamen
    Het (gemeentelijk) loket Duurzaamwonenplus kan u hierbij helpen.
  4. Postcode 6522 wil ook graag meedoen aan de collectieve actie.
    Zie eerder antwoord. U kunt het beste contact opnemen met ‘Duurzaam Hengstdal’. Zij kunnen u verder helpen.
  5. Onderzoek ook de waterstofoptie
    Zoals toegelicht in de presentatie is waterstof vooralsnog geen geschikte optie met name vanwege de hoge kosten voor opwekking en de grote energieverliezen bij omzetting van groene energie naar waterstof. Wij houden de optie van waterstof wel goed in de gaten. Mochten er ontwikkelingen zijn waardoor waterstof ook interessant wordt voor de verwarming van woningen, dan nemen we deze optie zeker mee.
  6. Aardwarmte is m.i. de oplossing voor Hengstdal. Geschikt voor oude en nieuwe huizen. Geen nadelen zoals atoom/zonne/wind energie. Graag onderzoeken!
    Doen we! Vanuit de rijksoverheid is bijvoorbeeld recent een onderzoek gestart naar de geschiktheid van de ondergrond in Nijmegen voor het gebruik van aardwarmte. Het gebruiken van de ondergrond voor warmtevoorziening, maar ook voor koeling, maakt zeker onderdeel uit van onze onderzoeken.
  7. Houd bij zonnepanelen, rekening met het 'beeld' van de wijk: terracotta dakpannen. Leg ze niet vol met verschillende zwarte panelen maar gebruik terracotta zonnedakpannen.
    Heldere suggestie. Welstand / beeldkwaliteit is uiterlijk ook één van de zaken die meegenomen moeten worden.
  8. Maak heldere plattegronden van Hengstdal met ruimtelijke informatie die belangrijk is voor het warmteplan zoals
    1. Eigendomssituatie wie, wat, waar: corporaties, particulieren. Zodat je kunt zien waar de woningen liggen en waar
    2. Onhandig gespreid
    3. Ouderdom bij de woningen (hoe ouder, hoe moeilijker?)
    4. Isolatietoestand (luchtfoto's met warmtebeeldcamera
    5. WOZ-waarde
      Dat doen we voor zover de informatie niet privacygevoelig is. Overigens is veel van dit soort informatie nu al openbaar. Kijk op pico.geodan.nl